Zakładanie własnej działalności gospodarczej.

Dobra praca to marzenie wielu Polaków codziennie przeglądających oferty pracy w prasie i Internecie. 
Alternatywą dla szukania pracy jest otworzenie własnej firmy. Jak to zrobić? Jakie są plusy i minusy prowadzenia własnej działalności?
Zalety i wady własnej firmy
Zalety Własnej Działalności Gospodarczej:
•	satysfakcja osobista z posiadania własnej firmy i z realizacji własnych celów, 
•	nienormowany czas pracy, 
•	duża niezależność i elastyczność w wyborze sposobu wykonywania określonych działań 
•	poprawa sytuacji finansowej - choć nie zawsze jest to widoczne na początku działalności oraz często bywa zależne od koniunktury na rynku czy od ogólnej sytuacji gospodarczej w kraju, gdzie prowadzimy działalność, 
•	posiadanie zatrudnienia - szczególnie ważne dla osób pozostających wcześniej bez pracy,  
•	pewność zatrudnienia - przynajmniej do czasu rozwiązania firmy (nikt nas nie zwolni           z pracy)
•	Poza tym mniej płaci się na ubezpieczenie społeczne (700 zł bez względu na dochody podczas gdy pracownik w miarę wzrostu płacy ponosi coraz większe koszty składki ZUS i tak przy 1200 zł – 350 zł składki , 2000 – 700 zł składki a przy 3000 – 1000zł miesięcznie.
Wady Własnej Działalności Gospodarczej:
•	nieustanny brak poczucia bezpieczeństwa na szybko zmieniającym się rynku -  
•	podjęcie odpowiedzialności finansowej i prawnej za siebie i swoich pracowników, 
•	praca po godzinach, 
•	konieczność prowadzenia dodatkowej dokumentacji podatkowej oraz ZUS, 
•	konieczność bezwzględnego stosowania, a co za tym idzie, monitorowania przepisów kodeksu pracy, zasad higieny pracy i bezpieczeństwa. 
•	poza tym nie ma się prawa do płatnego urlopu.
Co  motywuje ludzi do przedsiębiorczości?
Na początku tej analizy trzeba wyjaśnić znaczenie pojęcia MOTYWACJA. Należy przez nią rozumieć w szczególności proces, który wywołuje, ukierunkowuje i podtrzymuje określone zachowania ludzi spośród innych, alternatywnych form zachowania, w celu osiągnięcia określonych celów. Proces ten zachodzi, gdy spełnione są dwa podstawowe warunki:
•	osiągnięcie celu musi być postrzegane przez człowieka jako użyteczne,  
•	prawdopodobieństwo realizacji celu przez jednostkę musi być wyższe od zera. 
Do najczęściej wymienianych przesłanek, które motywują do podjęcia własnej działalności gospodarczej zaliczymy:
•	chęć dokonania zmian w swoim życiu, 
•	chęć osiągania większych dochodów, 
•	chęć racjonalnego wykorzystania oszczędności i posiadanych zasobów, 
•	chęć sprawdzenia siebie w innych warunkach, 
•	chęć udowodnienia sobie i innym, że jestem w stanie samodzielnie działać, 
•	chęć podjęcia ryzyka, wykorzystania własnej wiedzy i doświadczenia, 
•	poszukiwanie recepty na lepsze jutro, 
•	pracę w nienormowanym podziale godzin, 
•	satysfakcję z tworzenia nowych rzeczy (wytwarzania dóbr lub świadczenia usług),  
•	satysfakcję z pracy na własny rachunek, 
•	dużą niezależność i elastyczność w wyborze sposobu wykonywania określonych  
i wymaganych przez charakter pracy działań 
•	pewność zatrudnienia - dopóki firma będzie istniała, to nikt nas z niej nie wyrzuci, nie rozwiąże z nami umowy o pracę itp. 
Czasami podjęcie pracy na własny rachunek jest wynikiem determinacji i braku innych możliwości
Co to jest działalność gospodarcza?
Działalnością gospodarczą, według Ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2), jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. 
Bardzo ważne jest scharakteryzowanie poszczególnych cech działalności gospodarczej, które zamieszczone są w przepisach prawa i stanowią warunek jej prowadzenia: 
•	 wykonywania działalności gospodarczej oznacza, że nie może być ona prowadzona incydentalnie, jednak może być prowadzona sezonowo, 
•	 oznacza, że aktywność człowieka, która nie służy zwiększaniu jego bogactwa, nie jest działalnością gospodarczą, nawet gdyby jej przejawem było wytwarzanie dóbr lub świadczenie usług. Przykładem takiej działalności będzie wydawanie ciepłych posiłków dla bezdomnych. 
•	 to cecha, która będzie miała różną treść w zależności od rozmiarów prowadzonej działalności. Dla osobistego wykonywania szeregu usług wystarczy, aby przez zorganizowanie rozumieć ustalenie godzin i miejsca przyjmowania, a także wykonywania zleceń. Przedsiębiorca prowadzący działalność na wielką skalę, zatrudniający wielu pracowników, będzie tworzył rozmaite schematy organizacyjne i zakresy zadań, tworzył i likwidował oddziały oraz wykonywał wiele innych działań, które będą służyły lepszemu zorganizowaniu pracy w jego przedsiębiorstwie.
W Ustawie Prawo działalności gospodarczej znajdują się również pewne wyłączenia, czyli przepisy, które stanowią, że nie każda zarobkowa działalność jest działalnością gospodarczą           w świetle tej ustawy. Przepisów ustawy nie stosuje się bowiem do: 
•	działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, 
•	ogrodnictwa, 
•	warzywnictwa, 
•	leśnictwa, 
•	rybołówstwa śródlądowego, 
•	wynajmowania przez rolników pokoi i miejsc na ustawienie namiotów, 
•	sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. 
Osoby prowadzące tego rodzaju działalność nie są zatem zobowiązane do wykonywania obowiązków przewidzianych w Prawie działalności gospodarczej.
Podstawa prawna powyższych wyłączeń określona jest w art. 3 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej i zasady jej ewidencjonowania to:
1) ustawa Prawo działalności gospodarczej z 19 listopada 1999 r. (Dz.U. nr 101, poz. 1178 z późniejszymi zmianami),

Przedsiębiorca w rozumieniu ustawy to osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

 

•	hurtową - zakup dużych ilości towarów u producentów lub hurtowników i zaopatrywanie w nie handlu detalicznego lub innych odbiorców, 
•	detaliczną - zakup towarów i odsprzedawanie ich bezpośrednim konsumentom.

Nisza rynkowa może mieć różne oblicza:
ILOŚĆ - na rynku występuje stały brak konkretnych produktów. Jeżeli nie widzisz konkurencji na horyzoncie - ruszaj do działania. Ale nie pchaj się na trzeciego tam, gdzie dwóch ledwo funkcjonuje.
JAKOŚĆ - jeśli masz możliwość zaoferowania towaru o super jakości, to wkraczaj na rynek.
DYSTRYBUCJA - rzucasz towar na rynek taniej niż inni, kupując bezpośrednio od producenta, z pominięciem hurtowni. Niższa cena może zapewnić ci całkowite opanowanie rynku.
ASORTYMENT - brak poszczególnych artykułów, brak rozmiarów (modna odzież o numeracji kończącej się na... 36), brak zestawów (buty, pasek, torebka). Te białe plamy na rynku czekają na podbój.
CZAS - wychwyć okresy, gdy co jakiś czas artykuł ginie na rynku (jak słynny sznurek do snopowiązałek).

Należy wziąć pod uwagę przyszłych klientów: wiek, płeć, rozmiary. Musisz zdecydować, dla kogo produkujesz lub sprzedajesz - dla młodych, dla dzieci, dla zmotoryzowanych, dla zmarłych.
Ważna będzie też  (zawody, dochody). Inna będzie sprzedaż towarów               w rejonie rolniczym, inna zaś w akademickim. Co innego sprzedaje się w ośrodkach wypoczynkowych, co innego w miastach wielkoprzemysłowych.

  
  

  
Biznes plan pełni dwie ważne funkcje: 
  

  

  rozwija pomysły związane z realizacją przedsiębiorstwa; 
  pozwala na ocenę działalności firmy po okresie, na jaki był stworzony;
  

Jakie kolejne kroki trzeba podjąć przy zakładaniu własnej firmy?

Dopełnienie formalności, związanych z rejestracją działalności gospodarczej w Polsce,                    w większości przypadków trwa około 3 tygodnie. Poszczególne etapy procedury rejestracyjnej przedstawię w kolejności chronologicznej.

urząd miasta (gminy)
Zasady podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby fizyczne są unormowane przez dwie ustawy: 
   
  

Pierwszym krokiem przyszłego przedsiębiorcy jest rejestracja działalności w Ewidencji Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez Urząd Gminy lub Miasta, właściwy dla miejsca stałego zamieszkania. Rejestracji Urząd dokonuje na wniosek zainteresowanego. Można zaproponować swojego pełnomocnika, który będzie miał prawo zastępować przedsiębiorcę                   w kontaktach z urzędami, co jest ważne dla niepełnosprawnego.
Gminy zazwyczaj mają przygotowane własne formularze, często są one dostępne w wersji elektronicznej na stronach internetowych urzędów.
 W zgłoszeniu o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podaje się:
  nazwę firmy - najlepiej podać nazwę pełną wraz z wersją skróconą, 
  swoje imię i nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL, 
  adres zameldowania, a jeżeli zamierzasz stale wykonywać działalność w innym miejscu (np. biuro, sklep, zakład, oddział) to musisz podać również adres tego lokalu, 
  przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) - 4 cyfry, 1 litera i opis,

(można podać większą liczbę rodzajów działalności niż przewiduje wolne miejsce na wniosku, to co się nie zmieści wypisuje się w załączniku; nie można prowadzić działalności nie zgłoszonej, a każda zmiana we wpisie kosztuje później 50 zł), 
  datę rozpoczęcia działalności gospodarczej – należy wpisać faktyczny moment rozpoczęcia, biorąc pod uwagę, że załatwienie wszystkich formalności urzędowych zajmie około 3 tygodnie.

Wraz z wnioskiem przedstawia się w Urzędzie, do wglądu, dowód osobisty. Zgłoszenie o dokonanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podlega opłacie w kwocie 100 zł, opłata za zmianę treści wpisu wynosi 50 zł. Rada gminy może wprowadzić zwolnienie od opłat.

Jeśli działalność ma być prowadzona w formie spółki cywilnej, każdy ze wspólników musi samodzielnie uzyskać do ewidencji działalności gospodarczej.

Urząd ma 14 dni na wydanie zaświadczenia o wpisie

Koncesje i uprawnienia zawodowe

Należy pamiętać, że niektóre rodzaje działalności wymagają posiadania koncesji na ich prowadzenie. Według ustawy są to:
1)poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie kopalin ze złóż, bezzbiornikowe magazynowanie substancji oraz składowanie odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych,
2)wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,
3)wytwarzanie, przetwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucja i obrót paliwami i energią,
4)ochrona osób i mienia,
5)przewóz lotniczy,
6)budowa i eksploatacja albo wyłącznie eksploatacja autostrad płatnych oraz dróg ekspresowych, do których stosuje się przepisy o autostradach płatnych,
7)(uchylony),
8)rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych.

Od osób planujących takie formy działalności gospodarczej, jak prowadzenie aptek, praktyk lekarskich, praktyk w zawodach prawniczych, biur rachunkowych, pośrednictwa nieruchomości, wymagane jest posiadanie odpowiednich uprawnień zawodowych.

Główny Urząd Statystyczny (GUS)
W ciągu 14 dni od wpisania firmy do ewidencji działalności gospodarczej, należy udać się do właściwego dla siedziby firmy wojewódzkiego oddziału Urzędu Statystycznego. Każdy przedsiębiorca otrzymuje numer REGON, czyli dziewięciocyfrowy identyfikator w rejestrze podmiotów gospodarki narodowej, prowadzonym do celów statystycznych. Jeśli działalność jest prowadzona w formie spółki cywilnej, REGON jest nadawany spółce.

W GUS należy złożyć wniosek RG-1 o wydanie numeru REGON, podając:
  nazwę firmy, 
  adres, nr telefonu, 
  formę prawno-organizacyjną: osoba fizyczna lub spółka cywilna (s.c.), 
  stan aktywności prawnej i ekonomicznej (czy np. firma nie jest w likwidacji), 
  rodzaj przeważającej działalności wg Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD).

W wyniku wpisu do rejestru, otrzymujesz zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym REGON i masz obowiązek okazywania tego zaświadczenia na żądanie instytucji i innych podmiotów gospodarczych.

Maksymalny okres oczekiwania na nadanie numeru REGON wynosi 7 dni od złożenia wniosku. Złożenie wniosku i nadanie identyfikatora REGON jest bezpłatne.

Potrzebne dokumenty:
  dowód osobisty, 
  oryginał (do wglądu) i kopia Zaświadczenia o Wpisie do Ewidencji Działalności Gospodarczej.

pieczątka
Na pieczątce musi znaleźć się przynajmniej: 
  pełna nazwa firmy, 
  siedziba (adres), 
  numer REGON,
ale warto poczekać z wyrabianiem pieczątki do czasu uzyskania NIP.
Pieczątka to wydatek około 25 zł i przeważnie jeden dzień oczekiwania na jej wykonanie.

Z reguły żadne dokumenty nie są potrzebne, ale na wszelki wypadek można wziąć oryginał Wpisu do Ewidencji i dowód osobisty.

Firmowy rachunek bankowy
Ustawa Prawo działalności gospodarczej z dn. 19 listopada 1999r. (Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.) nakłada na przedsiębiorców obowiązek posiadania rachunku bankowego. Przez rachunek powinny przechodzić wszystkie transakcje, których jednorazowa wartość, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. O założeniu firmowego rachunku bankowego należy poinformować Urząd Skarbowy na druku rejestracyjnym NIP-1.

Dokonując wyboru banku dla swojego przedsiębiorstwa, zwróć szczególną uwagę na wysokość opłat za prowadzenie rachunku (w niektórych bankach bezpłatnie, w innych nawet 100zł miesięcznie), przelewy, wpłaty i wypłaty gotówkowe. Sprawdź, czy bank umożliwia korzystanie z kart płatniczych, jak liczną sieć bankomatów i placówek posiada (czy ich rozmieszczenie jest dla Ciebie dogodne), czy oferuje możliwość obsługi konta przez internet i/lub przez telefon.

Założenie rachunku trwa przeważnie kilka dni.

Potrzebne dokumenty: 
  dowód osobisty, 
  oryginał (do wglądu) i kopia Zaświadczenia o Wpisie do Ewidencji Działalności Gospodarczej, 
  oryginał (do wglądu) i kopia dokumentu nadania numeru REGON, 
  niektóre banki wymagają też pieczątki firmowej.
urząd skarbowy

Podatek dochodowy

W ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej, musisz zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego (właściwego dla siedziby firmy) na formularzu NIP-1, załączając uwierzytelnione lub urzędowo poświadczone kopie: Zaświadczenie o Wpisie do Ewidencji Działalności Gospodarczej, dokumentu uprawniającego do korzystania z nieruchomości, na terenie której znajduje się siedziba (np. umowa najmu, akt własności), zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON (chyba, że zgłoszenie jest składane za pośrednictwem gminy - wówczas można podać REGON dopiero w zgłoszeniu aktualizacyjnym).

Uwaga: Prywatny numer NIP osoby fizycznej staje się w momencie prowadzenia działalności numerem NIP firmy, jeęli jest to firma jednoosobowa. Jeżeli do tej pory Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP) nie został Ci nadany przez urząd skarbowy, do składanej dokumentacji musisz dołączyć wypełniony druk NIP-4.
Przy składaniu wniosku o NIP trzeba wybrać formę opodatkowania podatkiem dochodowym: 
  karta podatkowa, 
  ryczałt ewidencjonowany, 
  na zasadach ogólnych (księga przychodów i rozchodów).

Podatek na zasadach ogólnych ma prawo płacić każdy, natomiast w formie karty podatkowej i ryczałtu - tylko osoby prowadzące działalność gospodarczą w określonych branżach i rodzajach (np. handel obnośny, wynajem pokoi, usługi krawieckie).

Zgłoszenie rejestracyjne VAT

W urzędzie skarbowym musisz zadeklarować, czy będziesz VATowcem (płatnikiem podatku VAT), czy też nie. Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą z definicji są zwolnione z rozliczania tego podatku (tzw. zwolnienie podmiotowe). Zwolnienie kończy się, gdy Twój obrót przekroczy w roku podatkowym ustalony próg (w 2005 roku ten próg wynosi 43 800 zł), a jeżeli rozpoczynasz działalność w trakcie roku to próg ten jest wyliczany w odpowiedniej proporcji. Masz również prawo od razu stać się płatnikiem podatku VAT. Zgłoszenie rejestracyjne VAT składa się najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień rozpoczęcia sprzedaży towarów lub świadczenia usług objętych VAT, w urzędzie skarbowym właściwym w sprawach VAT, na druku VAT-R. 

Opłata za rejestrację wynosi 152 zł.

Urząd potwierdza zgłoszenie, wydając w tej sprawie decyzję administracyjną (VAT-5). Jeśli dane objęte tym zgłoszeniem się zmienią - trzeba je zaktualizować w terminie 7 dni.

Jeśli planujesz prowadzenie transakcji handlowych z kontrahentami z innych państw Unii Europejskiej, musisz dodatkowo zarejestrować się w urzędzie skarbowym jako tzw. podatnik VAT-UE. W tym celu trzeba wypełnić dodatkowy druk (VAT-R/UE). Zgłoszenie to jest bezpłatne, urząd potwierdza rejestrację na druku VAT-SUE, a podatnik otrzymuje tzw. numer NIP-UE (jest to ten sam NIP, tylko poprzedzony kodem PL).

Uwaga! Formularze VAT-R i VAT-R/UE należy składać łącznie.

Księgowość

Przed wizytą w urzędzie skarbowym musisz podjąć decyzję, czy chcesz prowadzić księgowość samodzielnie, czy zlecić zewnętrznej firmie (wydatek rzędu 100 do 500 zł miesięcznie, w zależności od ilości księgowanych dokumentów). Prowadzenie księgowości samodzielnie nie jest trudne, ale wymaga pewnej wiedzy na ten temat. Nieznajomość przepisów nie zwalnia od odpowiedzialności. Od odpowiedzialności nie zwalnia również wynajęcie biura rachunkowego, ponieważ dokumenty zatwierdzasz własnym podpisem.

Dobrym wyjściem jest skorzystanie z intuicyjnego serwisu księgowego ifirma.pl. W zgłoszeniu NIP-1 korzystanie z ifirma.pl jest traktowane tak samo jak prowadzenie księgowości samodzielnie. Za cenę 45 zł netto miesięcznie otrzymasz dostęp do serwisu ifirma.pl, który automatycznie: 
  prowadzi księgę przychodów i rozchodów, 
  prowadzi ewidencję sprzedaży i zakupów VAT, 
  prowadzi rejestry środków trwałych i wyposażenia, 
  po zamknięciu miesiąca tworzy deklaracje VAT-7, PIT-5 i ZUS DRA.
A wszystko to na podstawie wystawianych faktur i księgowanych wydatków. Dodatkowo abonament ifirma.pl daje Ci możliwość uzyskania pomocy księgowej przez e-mail lub telefon.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
terminie 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej musisz zgłosić ten fakt do ZUS, wypełniając właściwe formularze rejestracyjne. Ewentualnych pracowników i osoby współpracujące zgłaszasz do ubezpieczenia w 7 dni od przyjęcia do pracy lub rozpoczęcia współpracy.
Celem zgłoszenia firmy, wypełniasz formularz ZFA (zgłoszenie płatnika składek - osoby fizycznej). W przypadku, gdy prowadzenie firmy jest Twoim jedynym zajęciem, dodatkowo wypełniasz formularz ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego), a jeśli, oprócz prowadzenia firmy, pracujesz na pełny etat za wynagrodzenie co najmniej 849 zł brutto miesięcznie, to zamiast ZUA wypełniasz ZZA (zgłoszenie tylko do ubezpieczenia zdrowotnego).

Pełny ZUS to comiesięczny wydatek rzędu 660 zł, samo ubezpieczenie zdrowotne - około 160 zł.
Wzory druków są dostępne na stronie , ale składać można tylko oryginalne formularze pobrane w placówce ZUS lub formularze wydrukowane z programu Płatnik (program bezpłatny, dostępny w placówkach ZUS i na stronie ).

Potrzebne dane: 
  REGON firmy, 
  numer wpisu do ewidencji i nazwa organu prowadzącego rejestr, 
  numer rachunku bankowego firmy, 
  dane personalne (imię, nazwisko, adres, PESEL, nr dokumentu tożsamości, NIP, data i miejsce urodzenia) wszystkich zgłaszanych osób, 
  zdjęcie każdej osoby, do legitymacji ubezpieczeniowej.

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)
Zatrudniając pracownika, musisz w ciągu 14 dni powiadomić o tym Państwową Inspekcję Pracy.

Inspektor sanitarny (sanepid)
W przypadku, gdy planujesz otworzyć np. gabinet kosmetyczny lub sklep spożywczy, odbioru miejsca wykonywania działalności musi dokonać Sanepid. W tym celu złóż wniosek, zawierający inwentaryzację z opisem technologicznym oraz architektoniczne plany pomieszczenia i jego dane (powierzchnia, wysokość, liczba okien, dostęp do wody itd.). Na rozpatrzenie wniosku inspektor ma 14 dni. Po tym czasie możesz spodziewać się odbioru lokalu i wydania postanowienia lub decyzji odbioru. Opłata za odbiór uzależniona jest od czasu trwania oględzin obiektu.