Niepełnosprawni - aktywne formy pomocy na rynku pracy

NIEPEŁNOSPRAWNI W USTAWIE O PROMOCJI ZATRUDNIENIA
Podstawy prawne:

Promocja zatrudnienia to pomoc dla osób nie mogących znaleźć pracy, tracących pracę, szukających nowego miejsca zatrudnienia. W ustawie opisano instrumenty i usługi rynku pracy, takie jak szkolenia, pośrednictwo i poradnictwo, dodatki aktywizacyjne i różnego rodzaju dofinansowania. Wsparcie polega na kreowaniu warunków mających skłaniać pracodawców do tworzenia miejsc pracy. Skierowane jest również do samych bezrobotnych, którym pomaga się szukać pracy, przygotowuje do niej (szkoli, przekwalifikowuje), zwiększa ich mobilność, motywuje. Pomocą dla tych, którzy nie pracując tracą źródła utrzymania są zasiłki. Instytucją wypłacającą zasiłki jest powiatowy urząd pracy (PUP). Urzędy pracy oprócz przyznawania świadczeń pieniężnych, wykonują również inne działania opisywane i zalecane przez ustawę. To do nich najczęściej zwracać się będą osoby bezrobotne oczekujące wsparcia, w tym również bezrobotni i poszukujący pracy niepełnosprawni.
Kto może korzystać z pomocy powiatowych urzędów pracy
Z pomocy powiatowego urzędu pracy mogą korzystać wszystkie zarejestrowane w nim osoby. Zakres i rodzaj pomocy urzędu pracy uzależniony jest od statusu danej osoby. Osoba zarejestrowana może posiadać status bezrobotnegolub status poszukującego pracy.

W powiatowym urzędzie pracy (PUP):
	1) w stałym, lub
	2) czasowym miejscu zameldowania, albo
	3) w miejscu aktualnego pobytu (osoby, które nie posiadają meldunku).
Osoby nie mające meldunku lub posiadające stałe zameldowanie w innej miejscowości niż miejsce czasowego zameldowania składają oświadczenie, iż nie są zarejestrowane w innym urzędzie pracy.

Przy rejestracji osoba przedkłada do wglądu:
	- dowód osobisty lub inny dokument tożsamości,
	- dyplom, świadectwo ukończenia szkoły lub świadectwo szkolne albo zaświadczenie      o ukończeniu kursu lub szkolenia (czyli dokumenty potwierdzające wykształcenie),
	- świadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień,
	- dokument stwierdzający przeciwwskazania do wykonywania określonych prac, jeżeli taki dokument posiada, oraz
	- .
Może to być orzeczenie określające grupę inwalidzką, orzeczenie o niezdolności do pracy lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności 
Niepełnosprawni posiadający status osoby bezrobotnej
Osoba bezrobotna (w świetle ustawy o promocji zatrudnienia), to osoba która ukończyła 18 lat, ale nie ukończyła 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn:
	- niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej,
	- nieucząca się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym,
	- zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy,
	- poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Warunkiem uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest również posiadanie zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia, w przypadku osób niepełnosprawnych, w co najmniej połowie wymiaru czasu pracy (czyli co najmniej na pół etatu).
.
Osoba niepełnosprawna traci status bezrobotnego, jeśli otrzyma pożyczkę z PFRON na prowadzenie działalności gospodarczej.

Jedno z uprawnień osoby bezrobotnej, to prawo do zasiłku. Jednak nie każdy zarejestrowany bezrobotny ma prawo do zasiłku.
Aby zasiłek przysługiwał osoba bezrobotna musi spełnić dwa warunki:
	1. Urząd pracy nie ma dla niej propozycji odpowiedniej pracy, propozycji szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, prac interwencyjnych lub robót publicznych,
	2. W okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania w urzędzie pracy, łącznie przez okres co najmniej 365 dni, była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę (od stycznia 2006 r minimalne wynagrodzenie wynosi 899,10 zł).
Za zatrudnienie uważa się również inne formy świadczenia pracy, m.in. umowę zlecenia, prowadzenie działalności gospodarczej, jeśli odprowadzana była składka na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy od kwoty co najmniej minimalnego wynagrodzenia. Do okresu zatrudnienia wlicza się m.in. okresy służby wojskowej, urlopu wychowawczego, oraz okresy pobierania zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i świadczenia rehabilitacyjnego, jeśli były one przyznane bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia i jeśli podstawę wymiaru tych świadczeń stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia.
.
Wysokość zasiłku dla bezrobotnych jest taka sama w przypadku osób pełnosprawnych, jak        i niepełnosprawnych. Różnice w wysokości zasiłku uzależnione są jedynie od stażu pracy osoby bezrobotnej. Podstawowa kwota zasiłku dla bezrobotnych - .
Niepełnosprawni posiadający status osoby poszukującej pracy
Zgodnie z wyżej przedstawioną definicją osoby bezrobotnej, osoba niepełnosprawna, która pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, zasiłek stały, rentę socjalną, czy rentę rodzinną nie może być zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna (nie może otrzymać statusu osoby bezrobotnej). Osoba niepełnosprawna, mająca prawo do jakiegoś świadczenia może być jednak zarejestrowana jako poszukująca pracy.
Jako osoba poszukująca pracy, może być też zarejestrowana osoba zatrudniona, która zgłasza zamiar podjęcia innej pracy, pracy dodatkowej lub w wyższym wymiarze czasu pracy.

Warunkiem nabycia opisanych poniżej uprawnień jest zarejestrowanie się w PUP jako osoba poszukująca pracy. Procedura rejestracji osoby poszukującej pracy, jest taka sama jak osoby bezrobotnej (o rejestracji pisaliśmy wcześniej w części „Jakie osoby mogą skorzystać z pomocy powiatowych urzędów pracy”). Każda osoba zarejestrowana jako poszukująca pracy może korzystać z następujących form pomocy:
	1. pośrednictwa pracy,
	2. usług EURES (sieć europejskich służb zatrudnienia),
	3. poradnictwa zawodowego (i informacji zawodowej),
	4. pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy – szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy i zajęcia aktywizacyjne – prowadzonej w ramach klubów pracy, centrów informacji i planowania kariery zawodowej,
	5. szkoleń finansowanych przez starostę,
	6. projektów lokalnych (dodatkowo, jeśli dany PUP prowadzi projekty lokalne mające na celu aktywizację zawodową bezrobotnych, mogą korzystać z nich osoby poszukujące pracy. Zasady korzystania z takich projektów, powinny być udostępniane w PUP).
Powyższe uprawnienia ma również osoba zarejestrowana w PUP jako bezrobotna
Niepełnosprawni jako osoby w szczególnej sytuacji na rynku pracy – przygotowanie zawodowe
W ustawie o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy osoby bezrobotne niepełnosprawne wymienione są jako jedna z grup osób będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Osoby niepełnosprawne mogą, więc skorzystać ze szczególnych form pomocy, takich jak np. przygotowanie zawodowe w miejscu pracy, bez nawiązania stosunku pracy.
Przygotowanie zawodowe w miejscu pracy polega na zdobywaniu nowych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych. Przygotowanie odbywa się na podstawie umowy zawartej przez starostę z pracodawcą, według programu określonego w umowie. Przy ustalaniu programu powinny być uwzględnione predyspozycje psychofizyczne i zdrowotne, poziom wykształcenia oraz dotychczasowe kwalifikacje zawodowe osoby kierowanej do przygotowania zawodowego. Program powinien określać:
	1) nazwę zawodu lub specjalności, której program dotyczy,
	2) zakres zadań wykonywanych przez bezrobotnego,
	3) rodzaj uzyskiwanych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych,
	4) sposób potwierdzenia nabytych kwalifikacji lub umiejętności zawodowych,
	5) opiekuna osoby objętej programem przygotowania zawodowego.
Przygotowanie zawodowe może trwać maksymalnie 6 miesięcy.
. Za okres, w którym wypłacane jest stypendium nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, a więc osoba skierowana do odbycia przygotowania zawodowego, która ma ustalone prawo do zasiłku dla bezrobotnych w okresie pobierania stypendium nie będzie otrzymywała zasiłku dla bezrobotnych.
Osoba odbywająca przygotowanie zawodowe w miejscu pracy ma prawo do dni wolnych. Przyznawane są ona na jej wniosek. Wymiar urlopu to dwa dni wolne za każde przepracowane 30 dni kalendarzowych. Dni wolne są płatne, a więc wypłacane jest za nie stypendium.
Przed skierowaniem do odbycia przygotowania zawodowego osoba bezrobotna może być wysłana na badania lekarskie mające na celu stwierdzenie zdolności tej osoby do wykonywania danej pracy (koszty badań zostaną sfinansowane ze środków Funduszu Pracy, tzn. nie obciążą osoby bezrobotnej).
Szkolenia, staże, prace interwencyjne
Osoby niepełnosprawne, nie pozostające w zatrudnieniu, które jednocześnie są zarejestrowane jako poszukujące pracy oraz niepełnosprawni posiadający status bezrobotnego mogą korzystać z niżej wymienionych form pomocy:
	- szkoleń,
	- stażu,
	- prac interwencyjnych,
	- przygotowania zawodowego w miejscu pracy 
Te dodatkowe uprawnienia wynikają z art. 11 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Osoba niepełnosprawna, zarejestrowana w urzędzie pracy może zostać skierowana na szkolenie. Szkolenie daje możliwość nabycia kwalifikacji zawodowych (w przypadku braku kwalifikacji) lub zmiany/uzupełnienia kwalifikacji (jeśli np. z naszymi dotychczasowymi kwalifikacjami nie możemy znaleźć zatrudnienia). Szkolenie może również dotyczyć aktywnego poszukiwania pracy.
Jest też możliwość ubiegania się o skierowanie na szkolenie, które wybrał sam niepełnosprawny. W tym przypadku należy uprawdopodobnić, że szkolenie to umożliwi podjęcie pracy, a koszt szkolenia jest nie wyższy niż 200% przeciętnego wynagrodzenia (przeciętne wynagrodzenie zmienia się co kwartał - w IV kwartale 2005 r. wyniosło 2528,62 zł).
Należy pamiętać, że osoba, która z własnej winy nie ukończy szkolenia, jest zobowiązana do zwrotu jego kosztów. Nie dotyczy to sytuacji, kiedy powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie pracy.
Skierowanie na szkolenie powinno być poprzedzone określeniem przez doradcę zawodowego urzędu pracy predyspozycji do wykonywania zawodu uzyskanego w wyniku szkolenia. Szkolenie może być też poprzedzone skierowaniem na badania specjalistyczne.

Staże to pomoc dla bezrobotnych do 25 r. życia. Osoba niepełnosprawna, aby z nich korzystać nie musi posiadać statusu osoby bezrobotnej. Musi jednak spełniać kryterium wieku.
Urząd pracy może skierować bezrobotnego, który nie ma żadnego doświadczenia zawodowego na staż u danego pracodawcy. Celem stażu jest nabycie umiejętności praktycznych. Staż może trwać do 12 miesięcy. Podczas stażu nie zostaje nawiązany stosunek pracy, a formą wynagrodzenia jest stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych. Zasady i warunki odbywania stażu są podobne do zasad i warunków odbywania przygotowania zawodowego, jednak staże mogą trwać dłużej (do 12 miesięcy).

Osoba niepełnosprawna może starać się o skierowanie do pracy w ramach prac interwencyjnych. Prace interwencyjne to zatrudnienie, które następuje w wyniku umowy zawartej przez pracodawcę ze starostą. Pracodawcy zatrudniającemu osobę w ramach prac interwencyjnych starosta zwraca część kosztów zatrudnienia (koszty wynagrodzenia, wypłaconych nagród, składek na ubezpieczenie społeczne). Zwrot nastąpi za 12 miesięcy lub za 18 miesięcy (jeśli obejmie koszty poniesione za co drugi miesiąc).
ZATRUDNIENIE SOCJALNE
Podstawa prawna:

Ustawa o zatrudnieniu socjalnym, podobnie zresztą jak ustawa o promocji zatrudnienia nie jest aktem prawnym skonstruowanym z myślą o osobach niepełnosprawnych. Nie wymienia ich bezpośrednio wśród grup, do których mają zastosowanie przepisy o zatrudnieniu socjalnym. Znaczna część niepełnosprawnych – ze względu na uprawnienia do renty – nie skorzysta z tego rodzaju pomocy. Nie oznacza to jednak, że zatrudnienie socjalne w ogóle nie dotyczy niepełnosprawnych. Obejmie niepełnosprawnych, którzy są jednocześnie długotrwale bezrobotnymi. Pomoc kierowana jest również do osób chorych psychicznie. Warto też pamiętać, że zatrudnienie socjalne ma m.in. przygotować osoby marginalizowane do zakładania spółdzielni socjalnych. Niepełnosprawni są wyraźnie wskazywani jako członkowie i założyciele takich spółdzielni. Można więc oczekiwać, że niektórzy z nich wezmą również udział we wstępnej fazie kształtowania postaw i umiejętności przydatnych przyszłym członkom-pracownikom spółdzielni, którą jest właśnie zatrudnienie socjalne.
Do kogo mają zastosowanie przepisy ustawy – wykluczenie społeczne
Przepisy ustawy o zatrudnieniu socjalnym stosuje się w szczególności do:
	1) bezdomnych realizujących indywidualny program wychodzenia z bezdomności,
	2) uzależnionych od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego,
	3) uzależnionych od narkotyków lub innych środków odurzających, po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej,
	4) chorych psychicznie, w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego 
	5) długotrwale bezrobotnych w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (chodzi o ),
	6) zwalnianych z zakładów karnych,
	7) uchodźców realizujących indywidualny program integracji,

.
 opisane w ustawie z 13 czerwca to:
	1) zajęcia prowadzone przez centra integracji społecznej,
	2) zajęcia w klubach integracji społecznej,
	3) zatrudnienie wspierane.
Centra integracji społecznej
Mogą być tworzone przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta (czyli przed administrację samorządową na poziomie gminy) lub przez organizację pozarządową. Status centrum nadaje, na okres 3 lat, Marszałek województwa.
Centrum prowadzi . Dla jego uczestników – czyli osób korzystających z pomocy Centrum, biorących udział w jego zajęciach, oznacza to:
	- kształcenie umiejętności pozwalających na pełnienie ról społecznych i osiąganie pozycji społecznych dostępnych osobom nie podlegającym wykluczeniu społecznemu,
	- nabywanie umiejętności zawodowych oraz przyuczenie do zawodu, przekwalifikowanie lub podwyższanie kwalifikacji zawodowych,
	- naukę planowania życia i zaspokajania potrzeb własnym staraniem, zwłaszcza przez możliwość osiągnięcia własnych dochodów przez zatrudnienie lub działalność gospodarczą,
	- uczenie umiejętności racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami pieniężnymi.

Aby zostać uczestnikiem zajęć w Centrum należy złożyć wniosek. Wniosek może też, za zgodą osoby zainteresowanej, złożyć zakład lecznictwa odwykowego, powiatowe centrum pomocy rodzinie, urząd pracy, ośrodek pomocy społecznej, organizacja pozarządowa lub klub integracji społecznej. Wniosek opiniowany jest przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania lub pobytu osoby kierowanej do Centrum. Ostateczne przyjęcie do Centrum następuje po podpisaniu indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego.
Uczestnicy CIS biorą udział w pracach Centrum i otrzymują świadczenie integracyjne. Przysługuje im też jeden posiłek dziennie. Pierwszy miesiąc jest miesiącem próbnym. Czas dziennego pobytu uczestnika w Centrum nie może być krótszy niż 6 godzin. Uczestnicy nabywają utracone umiejętności zawodowe, uczą się gospodarować swoimi pieniędzmi, a przede wszystkim mają odzyskać wiarę w swoje możliwości. Po opuszczeniu Centrum (po 12,  a w wyjątkowych przypadkach po 18 miesiącach) powinni trafić na wspierany rynek pracy. Mogą podjąć zatrudnienie (wspierane) u pracodawcy, lub rozpocząć wspólną działalność gospodarczą prowadzoną w oparciu o spółdzielnię socjalną.
Kluby integracji społecznej
Prowadzą działania o charakterze terapeutycznym, zatrudnieniowym i samopomocowym. Zajęcia i uczestnictwo w klubie jest mniej sformalizowane niż w przypadku uczestnictwa         w Centrum.
W klubach można organizować i prowadzić w szczególności:

	
(art. 18, ust. 2 ustawy o zatrudnieniu socjalnym)
Na czym polega zatrudnienie wspierane
Po zakończeniu zajęć w centrum integracji lub w uzasadnionych przypadkach przed ich zakończeniem, urząd pracy kieruje uczestnika zajęć do pracy u pracodawcy lub w Centrum. Urząd refunduje określony procent wynagrodzenia skierowanej osoby przez 12 miesięcy jej zatrudnienia. Pracodawca lub Centrum zobowiązuje się zatrudnić takiego pracownika przez co najmniej 18 miesięcy. Urząd może również wspomóc finansowo uczestników Centrum Integracji w zakładaniu spółdzielni socjalnej. Wsparcie polega na refundacji 80% kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa w podjęciu działalności. 
 SPÓŁDZIELNIE SOCJALNE
Podstawa prawna:

Możliwość tworzenia spółdzielni socjalnych pojawiła się w połowie 2004 r. wraz z nową ustawą bezrobociową, czyli ustawą z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Ustawa o promocji zatrudnienia dodała dział poświęcony spółdzielniom socjalnym do ustawy Prawo spółdzielcze.

Obecnie (kwiecień/maj 2006nie była podpisana) znany jest już tekst nowej ustawy                     o spółdzielniach socjalnych. Ustawa została podpisana przez Prezydenta. Ustawa poświęcona wyłącznie spółdzielniom socjalnym, rozwija ideę spółdzielni i dodaje spółdzielniom socjalnym kolejne uprawnienia (np. zwolnienie z opłat rejestrowych, części podatków itp.).
Spółdzielnie socjalne to specjalny rodzaj spółdzielni, tworzonych przez określone grupy osób, które mogą liczyć na wsparcie i specjalne uprawnienia w prowadzeniu działalności. Spółdzielnie mają więc zwiększać szanse bezrobotnych, niepełnosprawnych i innych kategorii podlegających marginalizacji, na zatrudnienie, uzyskiwanie dochodu, poprawę swojej sytuacji materialnej i życiowej.
Spółdzielnie socjalne to możliwość (fragment uzasadnienia do projektu ustawy o spółdzielniach socjalnych).
Kto zakłada spółdzielnie socjalne
Spółdzielnia socjalna (podobnie jak i inne spółdzielnie, o których mówi prawo spółdzielcze) jest dobrowolnymzrzeszeniem osób, prowadzącym działalność gospodarczą w interesie swoich członków i w oparciu o ich osobistą pracę. (art. 2 ust. 1 ustawy o spółdzielniach socjalnych). Do założenia spółdzielni socjalnej potrzeba co najmniej 5 osób.
:
	- osoby bezrobotne (czyli zarejestrowane w urzędzie pracy i spełniające inne kryteria opisane w ustawie o promocji zatrudnienia),
	- osoby o których mówi ustawa o zatrudnieniu socjalnym 
	- ow rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (czyli osoby, które mają orzeczenie                          o niepełnosprawności, niezdolności do pracy lub grupie inwalidzkiej).
Założyciele spółdzielni (wymienieni powyżej) muszą mieć pełną zdolność do czynności prawnych(założyciele nie mogą być więc niepełnoletni lub całkowicie ubezwłasnowolnieni). Jednak od członka („niezałożyciela”) nie wymaga się takiej pełnej zdolności – wystarczy ograniczona zdolność do czynności prawnych(taką ograniczoną zdolność mają np. osoby częściowo ubezwłasnowolnione).
Praca w spółdzielni, a także zarządzanie spółdzielnią opiera się na wspólnym zaufaniu członków i bliskich relacjach. Sprzyja temu wielkość przedsięwzięcia – spółdzielnie socjalne nie powinny przekraczać 50 członków.
Powołując do życia spółdzielnię socjalną i nadając jej określoną nazwę, należy zawrzeć                  w nazwie sformułowanie „Spółdzielnia Socjalna”. Spółdzielcy uchwalają statut i rejestrują spółdzielnię w Krajowym Rejestrze Sądowym. - ustawa                     o spółdzielniach socjalnych zwalnia spółdzielców z obowiązku wniesienia opłaty za wpis do rejestru oraz z opłaty za ogłoszenie tego wpisu w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Do rejestracji spółdzielni potrzebne są dokumenty poświadczające, że założyciele spółdzielni to osoby bezrobotne, wymieniane w ustawie o zatrudnieniu socjalnym lub niepełnosprawne. Takie zaświadczenia wydają odpowiednio: urzędy pracy, centra integracji społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie. Bezpłatna rejestracja spółdzielni to właśnie jedna z korzystnych dla przyszłych spółdzielców nowości, zapisanych w ustawie z 27 kwietnia. Spółdzielcy mogą również liczyć na okresową (12 miesięcy) refundację kosztów składek ubezpieczeniowych

Uprawnienia spółdzielni socjalnych i jej członków
Środki na rozpoczęcie działalności spółdzielni mogą pochodzić z Funduszu Pracy. Środki takie przyznaje starosta (urząd pracy). Jest to pomoc jednorazowa.
	>> Wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 3-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka założyciela spółdzielni.
	>> Wysokość przyznanych bezrobotnemu środków nie może przekraczać 2-krotnego przeciętnego wynagrodzenia na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu.
Zasady przyznawania wsparcia założycielom spółdzielni socjalnej opisuje artykuł 46 ustawy     o promocji zatrudnienia. Pomoc opisana w tym artykule przysługuje bezrobotnym oraz uczestnikom zajęć w centrum integracji społecznej (z ustawy o zatrudnieniu socjalnym).

Ustawa o spółdzielniach socjalnych wprowadza dodatkowo m.in. następujące uprawnienia:
•	zwalnia z podatku dochodowego dochody spółdzielni przeznaczane (wydatkowane         w roku podatkowym) na społeczną i zawodową reintegrację jej członków (na działania opisane w art. 2 ust. 2 ustawy), 
•	możliwość uczestniczenia w otwartych konkursach ofert na realizację zadań publicznych; podobną możliwość, opisaną w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, mają organizacje pozarządowe: stowarzyszenia, fundacje czy organizacje kościelne, 
•	możliwość prowadzenia statutowej działalności odpłatnej (której zasady opisuje ustawa o działalności pożytku publicznego), 
•	możliwość korzystania z pracy/pomocy wolontariuszy.
Spółdzielcy – wszystkie trzy wyróżniane przez ustawę grupy, czyli bezrobotni, niepełnosprawni i podlegający wykluczeniu społecznemu - mogą również liczyć na okresową (12 miesięcy) refundację kosztów składek ubezpieczeniowych. Wcześniej uprawnienie to ograniczone było do byłych uczestników zajęć w centrach integracji społecznej (z ustawy o zatrudnieniu socjalnym). 
Dlaczego warto zakładać spółdzielnie socjalne?

Wynikiem funkcjonowania spółdzielni socjalnej powinno być stworzenie możliwości wspólnej pracy dla osób, które samodzielnie miałyby trudności w rozpoczęciu i prowadzeniu działalności gospodarczej. Ta forma wspólnej pracy pozwala takim osobom na tworzenie sobie miejsc pracy, zapewnienie dochodu członkom spółdzielni i ich rodzinom. W przypadku osób niepełnosprawnych jest to alternatywa dla zatrudniania się w firmach państwowych czy prywatnych. Niewątpliwie nie łatwo jest znaleźć stałą pracę, zwłaszcza przy tak dużym bezrobociu. Dorywcze i sezonowe zatrudnienie nie daje jednak poczucia stabilizacji finansowej. Również założenie własnej firmy, bez znaczącego wkładu kapitałowego i istniejącej na rynku silnej konkurencji, generalnie nie daje większych szans powodzenia. Dlatego wykorzystując, na mocy nowej ustawy o spółdzielniach socjalnych, pewne ułatwienia i pomoc finansową dla członków-założycieli spółdzielni socjalnych (zwolnienie z kosztów rejestracyjnych, zwolnienie z opodatkowania statutowej działalności w części nie noszącej znamion działalności gospodarczej, możliwość uczestniczenia w otwartych przetargach na prawach organizacji pożytku publicznego itp.), warto rozpatrzyć możliwość stworzenia takiej spółdzielni. Ze względu na to, iż stosowne przepisy ustawy mają za zadanie wzmocnić pozycję ekonomiczną spółdzielni, tak aby nowo utworzona spółdzielnia socjalna miała szansę na trwałe istnienie, wprowadzony zostaje przepis mówiący o tym, że wypracowane zyski spółdzielni nie są dzielone wśród członków, lecz walne zgromadzenie przeznacza je na fundusz zasobowy spółdzielni. Środki z tego funduszu są swego rodzaju finansowym zabezpieczeniem działalności spółdzielni i przeznaczone mogą być na inwestycyjny rozwój spółdzielni lub na działania związane z tak zwaną realizuję ważnych celów społecznych, takich jak tworzenie więzi międzyludzkich, reintegrację społeczną, utrzymywanie umiejętności zawodowych przede wszystkim poprzez prowadzenie szkoleń dla potrzeb rynku pracy (co ma olbrzymie znaczenie, gdyż utrata umiejętności zawodowych jest jednym z najistotniejszych zagrożeń związanych        z długotrwałym bezrobociem), utrzymywanie osób pozbawionych pracy w odpowiedniej kondycji społecznej i fizycznej. Pod te ogólne sformułowania można tak dopasować przeznaczenie ewentualnych zysków spółdzielni, by oprócz wynagrodzenia za pracę, członkowie spółdzielni i ich rodziny zaspokajali swoje życiowe potrzeby. Jest to o tyle ważne, gdyż działania te obligatoryjnie zwolnione są z wszelkiego opodatkowania.

ZATRUDNIANIE OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH W ORGANIZACJACH POZARZĄDOWYCH
Wiele organizacji pozarządowych pomaga osobom niepełnosprawnym. Część z nich powstała      z konkretnej potrzeby, a powoływały je do życia same osoby niepełnosprawne. W takich miejscach kłopoty niepełnosprawnych – bariery, na które codziennie natrafiają, w tym również bariery na rynku pracy, rozumiane są szczególnie dobrze. Jednak rzadko przedsięwzięcia takie funkcjonują wyłącznie w oparciu o prace i zaangażowanie niepełnosprawnych. Często do zespołu dołączają sprawni pracownicy, co jest zjawiskiem pozytywnym, bo sprzyja integracji.
Organizacje tworzone przez osoby niepełnosprawne i/lub działające na ich rzecz rozwijają się      i szukają pracowników. Zwykle głównym kryterium towarzyszącym rekrutacji będą kwalifikacje i przydatność do pracy na danym stanowisku. Kiedy jednak dwie osoby będą miały podobne kwalifikacje, a jedna z nich będzie niepełnosprawna, istnieje duże prawdopodobieństwo, że w takiej organizacji przyjęty do pracy zostanie właśnie niepełnosprawny.
Organizacje dają również pracę wolontariuszom. W tym przypadku zyskiem „pracownika” nie jest pensja, jednak praca wolontarystyczna to wiele innych korzyści, ważnych również dla osób niepełnosprawnych. Niepełnosprawny wolontariusz zwiększa swoje umiejętności zawodowe. Uczy się pracy wymagającej najczęściej dużej elastyczności. Wychodzi z domu i odnajduje się w nowym środowisku. Staje się bardziej pewny siebie. Nawiązuje kontakty, które mogą           w przyszłości pomóc mu znaleźć pracę. Wolontariat jest często traktowany jako forma sprawdzenia nowej osoby, która, jeśli przekona kierujących organizacją co do swojego zaangażowania i kompetencji, ma szansę na zatrudnienie.
Organizacje to też pracodawcy
Organizacje pozarządowe – identyfikowane najczęściej z fundacjami i stowarzyszeniami – to instytucje o określonej, szczegółowo opisanej w ustawach osobowości prawnej. Chociaż bardzo często kojarzone z pracą wolontarystyczną i działaniami społecznymi, są również miejscem pracy dla wielu osób. Pod tym względem Polska nie wypada jednak najlepiej w porównaniu      z innymi krajami. Nasz trzeci sektor wytwarza znacznie mniej miejsc pracy niż organizacje pozarządowe w Europie Zachodniej czy w Stanach Zjednoczonych. Organizacje pozarządowe są nie dofinansowane. Ich źródła dochodów są niestabilne, nadal dość często grantodawcy przyjmują założenie, że nie dotują pensji czy kosztów administracyjnych. Jednak profesjonalna (czyli skuteczna), realizująca wartościowe programy i spełniająca ważne cele społeczne organizacja nie może uniknąć prowadzenia księgowości, budowania lojalnego zespołu pracowników, dobrego kierownictwa, działania w zgodzie z przepisami BHP, kodeksem pracy     i innymi przepisami. Jest pracodawcą i musi spełniać wymogi (nie tylko formalne) nakładane na innych pracodawców.
Niezbyt stabilna sytuacja finansowa, powoduje, że organizacje nie tworzą tylu miejsc pracy, ile mogłyby. Mimo to są dobrym miejscem na zdobycie doświadczenia zawodowego, uczenia się samodzielności i odpowiedzialności. Poszukując pracy, warto więc rozejrzeć się wśród organizacji pozarządowych. Ich ogłoszenia o pracę można znaleźć na portalu .